Mensen zijn consequent van de ene locatie naar de andere gemigreerd. Sommige mensen verhuizen op zoek naar betere werkgelegenheidskansen, schrijven zich in voor hoger onderwijs of bieden hulp aan hun gezinnen. Anderen proberen te ontsnappen aan gevaarlijke omstandigheden zoals oorlog, onrecht of problemen die voortkomen uit klimaatverandering, kolonialisme en de wereldwijde ongelijkheden die daardoor ontstaan.
Toch genieten ze niet van onbeperkte beweging zoals hun Europese tegenhangers, vaak aanzienlijke obstakels zoals langdurige en ingewikkelde visumprocedures of de noodzaak om gevaarlijke reizen te maken.
Zelfs na het bereiken van een nieuw land worden de uitdagingen niet meteen eenvoudiger.
Het type hulp dat mensen ontvangen—en de gemakkelijkheid of moeilijkheid van het opbouwen van een nieuw leven—hangt af van tal van factoren, zoals hun juridische status (of ze wettelijk mogen blijven), hun opleidingsachtergrond en de beschikbaarheid van financiële middelen en ondersteuning.
Het verwerven van taalvaardigheden, het begrijpen van normen en systemen, het vinden van werk, het bezoeken van onderwijsinstellingen en het verkrijgen van gezondheidszorg of huisvesting — dit zijn allemaal belangrijke mijlpalen. En de mate waarin een individu zich succesvol kan vestigen, wordt niet uitsluitend bepaald door hun eigen inspanningen; het wordt ook beïnvloed door de ontvankelijkheid van de lokale gemeenschap.
Experts Ontwikkelen Instrumenten voor Betere Integratie van Migranten
Lokale gemeenschappen zijn zich vaak niet bewust van de moeilijkheden waarmee migranten te maken krijgen. Onderzoekers van het Leibniz Instituut voor Regionale Geografie (IfL) hebben eerder in samenwerking met gemeenten, maatschappelijke organisaties en werkgevers deelgenomen aan een initiatief genaamd Arrival Regions. We hebben een toolkit ontwikkeld om gemeenschappen te helpen zich meer te verwarmen en inclusiver te maken voor nieuwkomers. De gereedschapskist omvat elementen zoals taalverwerving, juridische bijstand, empowermentinitiatieven en intergenerationeel leren.
Tijdens het initiatief hebben we vastgesteld dat een van de grootste uitdagingen is om geschikt werk te vinden. In samenwerking met partners uit Slovenië, Italië en Polen hebben we een nieuw initiatief ontwikkeld getiteld MILEstone: Integratie van migranten in lokale economieën. Het doel van het project is om niet-EU-migranten en vluchtelingen te helpen geschikte, stabiele banen te vinden die passend aansluiten bij hun vaardigheden—zodat zij niet laagbetaalde functies accepteren die niet aansluiten bij hun kwalificaties zijn of zij niet kunnen accepteren.
Het MILEstone-initiatief heeft een platform gecreëerd voor de uitwisseling van ervaringen tussen elf landen: Duitsland, Zweden, Finland, Nederland, Polen, Spanje, Italië, Griekenland, Slovenië, Oekraïne en Moldavië. De onderzoekers bezochten elkaar om vertrouwd te raken met lokale structuren, uitdagingen te bespreken en best practices te delen—projecten die zij waardevol vonden en ook interessant vonden voor andere regio’s. Hieronder volgt een samenvatting van de belangrijkste inzichten die uit deze bezoeken zijn gehaald, samen met verschillende best practices uit verschillende projectpartners.
Wat Helpt?
Veel migranten hebben moeite om banen te vinden die aansluiten bij hun capaciteiten en expertise. Een arts of ingenieur uit hun thuisland kan een laagbetaalde baan moeten hebben omdat hun kwalificaties niet worden erkend, ze de taal niet goed spreken, of slecht advies krijgen over hun werk.
Taallessen gericht op het echte werk en transparante mentoring en loopbaanbegeleiding zijn ook fundamenteel. Andere instrumenten zijn onder meer gemakkelijke erkenning van buitenlandse kwalificaties en vaardigheden, werkgeversondersteuning voor migrerende arbeiders en erkenning van informele vaardigheden via programma’s zoals MYSKILLS (Duitsland) en Juttuklubi (Jyväskylä, Finland).
Vrienden maken, een baan krijgen, het gevoel hebben dat je erbij hoort en inspraak hebben vereist dat je de lokale taal kent. Maar officiële taallessen zijn vaak te algemeen en negeren de verschillende achtergronden van leerlingen (onderwijs, geletterdheid, trauma, leertempo). Landelijke gemeenschappen hebben te maken met lange wachtlijsten van enkele maanden tot anderhalf jaar. Sommigen stoppen met werken om zichzelf en hun gezin te onderhouden, maar ook omdat de autoriteiten hen aanmoedigen te werken.
Goede voorbeelden:
• Het Zweedse Zweedse Programma For Immigrants (SFI) biedt drie taalleerpaden aan.
• Het Zweedse studentennetwerk BILDA biedt cultureel sensitief en flexibel leren op verschillende gebieden
.• Duitse bedrijven zoals Henglein geven taallessen op het werk.
• Jyväskylä, Finland gebruikt “eenvoudige taal” in administratieve counselingprocedures en biedt vertalingen voor betere toegankelijkheid. • Meertalige collega’s met migratieachtergronden helpen bij het wegnemen van barrières.
Huisvesting, Gezondheidszorg en Tansport
Zonder een safehouse, goede gezondheidszorg en vervoer is het leven zwaar. Migranten ondervinden vaak discriminatie op de woningmarkt, gebrek aan tolken en vertaling bij de dokter, en een gebrek aan geld om een auto te kopen als het openbaar vervoer niet beschikbaar is.
Werkmethoden:
• Administratieve gezondheidscoördinatoren assisteren bij systeemuitleg en doktersverwijzingen, zoals in Linköping, Zweden
• Flexibel vervoer voor afgelegen gebieden
• Hulp bij het verkrijgen van veilige, betaalbare huisvesting via administratieve coördinatoren in Jyväskylä, Finland en Burgenlandkreis, Duitsland.
Het niet spreken van de administratieve taal maakt openbare diensten moeilijk te begrijpen. Zelfs moedertaalsprekers hebben moeite met bureaucratische terminologie. Het ontbreken van internationale bemiddeling, vertaling en interpretatie maakt dergelijke structuren onbeschikbaar. Migranten en veldwerkers hebben ook moeite om effectieve diensten te leveren vanwege bureaucratie en veranderende wetgeving. Migranten hebben dus zelden een stem in levensveranderende beslissingen. Ze missen ook kennis van hun rechten en handhaving.
Integratie van Migranten: Focus op de Persoon
Inclusie van migranten draait niet alleen om het oplossen van één probleem — het gaat om het bekijken van het geheel: psychologische behoeften, taal, gezondheid, onderwijs, banen, participatie, bescherming tegen discriminatie en meer. De reis van iedereen is anders, dus onze oplossingen moeten flexibel zijn en gebaseerd op ervaringen uit het echte leven.
De belangrijkste boodschap van het MILEstone-project is dat: migratie geen probleem is dat opgelost moet worden—het is een feit van het leven. Het kan mensen helpen oorlog of de klimaatcrisis te overleven, en het kan samenlevingen als geheel sterker maken. Maar om dat te laten gebeuren, moeten we stoppen met migranten als “buitenstaanders” te zien en hen gaan zien als buren, klasgenoten, collega’s en toekomstige leiders. We dragen allemaal de verantwoordelijkheid voor het creëren van inclusieve samenlevingen. Het MILEstone Project herinnert ons eraan dat met de juiste steun iedereen erbij kan horen—en dat maakt ons allemaal sterker.
